Linki »
Serwis »
Forum »
Firmy »
Kontakt »
Strona główna »
Strona Główna
Bocian biały on-line
Wyszukiwarka
Wczoraj i dziś
Międzyrzecze
Samorzad
Międzyrzecze
Międzyrzecze
Zespół Szkolno Przedszkolny
Międzyrzecze
GOK
Międzyrzecze
Biblioteka
Międzyrzecze
O¶rodek Zdrowia
Międzyrzecze
Parafie
Międzyrzecze
Międzyrzecze
Stowarzyszenie Przyjaciół Międzyrzecza
Międzyrzecze
OSP
Międzyrzecze
Międzyrzecze
KGW
Międzyrzecze
Międzyrzecze
Zespół Międzyrzeczanie
Międzyrzecze
Emeryci
Międzyrzecze
Kluby sportowe
Międzyrzecze
Międzyrzecze
Koło łowieckie
Międzyrzecze



Pozdrowienia    dodaj
Temat miesiąca
Strona główna
powrt

VI Konkurs "Najpikniejszy Moj"
data dodania: Wtorek 5 kwietnia 2016

Gminny Orodek Kultury w Jasienicy ogasza VI edycj konkursu "Najpikniejszy Moj".

Zgoszenia naley dostarczy do 28.04.2016 r. do biura Gminnego Orodka Kultury w Jasienicy ( ul. Modrzewiowa 1360, budynek Kompleksu Sportowo - Kulturalno - Rekreacyjnego w Jasienicy ).

Regulamin oraz karta zgosze do pobrania na stronie www.gokjasienica.pl

Organizatorzy przypominaj o dwóch wanych aspektach tradycji stawiania Moja :

  • Moja nie wolno odbiera si
  • Konkurencyjnego Moja mona cina tylko do rana ( godz. 06.00 )  1 maja !!!

Bardzo prosimy o uszanowanie wielowiekowych  tradycji. Postpowanie niezgodne z powyszymi zasadami jest niehonorowe i nosi znamiona wandalizmu.

 

Stawiani moja


Tylko na Orawie, Spiszu i na lsku zachowa si jeszcze zwyczaj stawiania „moja”, „mojki” lub „jedlicki”. „Moj to by wbity w ziymie okorowany wiyy  kole dwanost metrów wiyrk, kierymu zostawiali na kócu mae drzewko, na nim wieszali strokate bandle, stawiali jóm pannóm  na wydaniu, tym kiere si uzday, nóm kawalyróm”.(1)
Zwyczaj stawiania mojów siga pono korzeniami czasów antycznych, kiedy Grecy, Etruskowie i Rzymianie stawiali drzewka na domach i budynkach gospodarskich, by chroni je przed zymi duchami i chorobami. Drzewko majowe byo symbolem ducha wzrostu, zdrowia, podnoci, symbolizowao take obfito w zbiorach, powodzenie dla mieszkaców oraz zapewniao dobrobyt. Pierwsze informacje o mojach w Europie pochodz z 1255 roku. Stawiano jej wówczas jako przejaw czci i yczliwoci przed kocioami, ratuszami, domami zamonych i powaanych osób, wysokim urzdnikom gminnym, a w wojsku wyszym rang oficerom a take przed domami dziewczt cieszcych si szczególnym powodzeniem.  Nie wiadomo kiedy dokadnie zwyczaj ten zawdrowa na ziemie polskie. Szczególnie popularny by w Karpatach i na lsku. Zachowa si obraz namalowany w 1590r. przez artyst malarza Hansa Donauer. Tam wanie jest przedstawiony po raz pierwszy moj. Etnografowie uwaaj, e zwyczaj stawiania  moja, rozpowszechni si do szeroko po wojnie 30- letniej (po 1648 r.). Nie ulega jednak kwestii, e ju w wieku XVI postawienie moja byo znakiem powanego zainteresowania si dziewczyn, a nawet przy pewnych, okrelonych okolicznociach mogo mie prawne znaczenie. I tak np. w Czechach uznawano prawomocno oenków nie tylko na podstawie lubowania wiernoci i mioci, a take po udokumentowaniu owiadczeniami wiadków, e postawiono na t okoliczno moja. Zwyczaj stawiania mojów musia  by bardzo rozpowszechniony na Orawie, skoro w roku 1839  panowie na zamkach orawskich wydali surowy zakaz stawiania moji, by chroni lasy przed nadmiern wycink.
Moje stawiano na trzy sposoby :
- chopak stawia moj tylko tej dziewczynie, o której wzgldy si stara
- kawalerowie stawiali moj jako dar dla wszystkich dziewczyn we wsi
- moj stawiany by dla kadej dziewczyny, ale gdy miaa ona swojego chopca, jej moj musia by inny ni reszta
Wszystkie dziewczyny z niecierpliwoci czekay na pierwszomajowe owiadczyny. Jeeli niektóre nie miay wzicia, to ich ojcowie sami w tajemnicy stawiali noc moje.
Bywao równie i tak, e zamiast moja stawiano dziewczynie dziada. By to wtedy wielki wstyd. Tote pilnowano w nocy ,aby takiego dziada nie postawiono. Pilnowano równie aby nikt nie wywierci dziury w erdzi na której sta moj.
Moj stawiany jest zawsze w nocy z ostatniego dnia kwietnia na 1 maja, czyli w Noc Filipa i Jakuba. Na moju czasami umieszczana bya tabliczka - z dedykacj, wierszem lub wyznaniem. Do rana czuwaj przy nim warty kawalerów. Jest bowiem te zwyczaj, e konkurenci podcinaj niepilnowanego moja. Albo dlatego, e ubiegaj si o t sam pann, albo zoliwie. Gdy noc minie - moje s ju bezpieczne i  stoj do Zielonych witek. Dopiero wówczas mona je byo ci, a ceremonii tej powinien dokona stawiajcy moja. Powinien on równie  porba go na drobne kawaki i rozpali ognisko. Wtedy to panna, przed której domem si znajduje, zobowizana jest przygotowa poczstunek i gorzak dla kawalerów lub kawalera, odbywa równie si zabawa z muzyk, czyli tzw. ogrywanie moja.
Z czasem w niektórych miejscach publiczne owiadczyny powoli zaniky, a stawianie moja nabrao charakteru ogólnego, stawiano tylko 1 maszt we wsi. Midzy wsiami dochodzio do rywalizacji o najbardziej okazaego moja. Prowadzio to do cinania i kradziey moja, przez konkurencyjn wie. Istnia nawet swoisty kodeks czy regulamin kradziey moja, który mówi m.in. , e :
- nie wolno moja odbiera si
- wolno go ukra tylko wtedy, gdy nie jest pilnowany, lub gdy pilnujcy np. upiwszy si pi i nie strzee drzewka
- konkurencyjna wie, która ukradnie moj, powinna z dum poda ów fakt do publicznej wiadomoci i da nalenego okupu (zwyczajowo - beczki piwa),
- jeli moj nie zosta wykupiony, mona go postawi w swojej wsi, jeeli jest wyszy, lub postawi go obok swojego, po uprzednim odarciu z ozdób, jako swoiste „drzewo haby”,
- moja nie wolno kra po 1 maja (do tego czasu, od momentu postawienia, naley go pilnowa), 
- kradzie nie podlega zaskareniu sdowemu. Sd i tak by spraw umorzy, nakazujc jednoczenie poszkodowanym, eby na przyszo lepiej moj pilnowa.


Opracowanie : GOK Jasienica

1. Materiay archiwalne Muzeum Beskidzkiego w Wile


   



   

powrt
Komentarze

W celu dodania komentarza musisz być zalogowany na forum serwisu miedzyrzecze.org.pl. Jesli posiadasz konto kliknij w link i zaloguj się.
Copyright ⓒ Stowarzyszenie Przyjaciół Międzyrzecza 2007-2020